FRANSA
ALEXANDRE DUMAS 'NIN İZİNDE TARİHSEL ROMAN

"Tarihe tecavüzün iki güzel mahsulû"

"Habeş" ve "İsfahan 'ı Kurtar" adlı tarihsel romanlarıyla bir anda dikkatleri çeken Jean Christophe Rufin, yeni Fransız edebiyatının aranan yazarlarından biri oldu.

The Abyssinian - Sauver Ispahan, Jean-Christophe Rufin

Bruce Crumley

Tarihsel detayları, kurgu yaratmada ustalıkla işleyen Fransız romancı Alexandre Dumas; "biri   tarihe tecavüz edebilir" der, "Meydana getirilen güzel bir çocuk olması şartıyla". Fransız edebiyatçı Jean-Cristophe Rufin, Dumas 'ın bu yararcı teorisini birkaçyüztıl sonra uygulayarak yazdığı iki romanıyla Fransız edebiyatının aranan yazarlarından biri oldu.
Rufin 'in ilk tarihsel romanı The Abyssinian (Habeş), Fransanın prestijli ödüllerinden olan "En iyi ilk roman" Prix Cioncurt 'u kazandı ve 200 bin adet sattı. Norton tarafından programa alınan Amerikan baskısı hariç 14 yabancı dilde baskısı yapıldı. Rufin 'in ikinci kitabı Sauver Ispahan (Isfahan 'ı Kurtar), Eylül ayındaki sürümünü takip eden üç ay boyunca Fransız çok satanlar listesinde kalmayı başardı ve yaklaşık 100 bin adet sattı.
Her iki kitapta okuyucuları, zaman zaman Fransız kralı XIV. Louis 'nin özel elçiliğini yapan bir 18 yy. eczacısı Jean-Baptist Poncet 'in seyahatleri ve maceralarına taşıyor. Roman kahramanımız, çeşitli açmazlar karşısında kıvrak zekası ve tıbbi tecrübesini diplomasi alanında kullanıyor. 1710 'da kurgulanan "Habeş" 'te Fransa 'nın dini ve siyasi baskıyla egemenlik kurmak istediği Habeş hükümdarı ("Kralların Kralı") ile görüşmek üzere Kahire 'den yola çıkacak bir delegasyona rehberlik edecek Poncet 'in öyküsü anlatılıyor. Diğer romanda öykü devam ediyor ve Poncet 'i 15 yıl sonra  İran 'ın kültür ve ticaret merkezi olan İsfahan 'da hanımı ve çocuğuyla birlikte yaşarken buluyoruz. İlk romandaki Habeş misyonundan bir meslektaşının Rus çalışma kampında hapsedildiği haberleri, Poncet 'i Avrupa ve Orta Doğu arasındaki siyasi topraklarda heyecanlı bir kurtarma girişimine sevk ediyor.
Rufin bu her iki romanıyla da, tarihsel ortam ve zaman kurgularındaki atmosferi canlı bir şekilde işlemesiyle, sıcak ve baştan çıkarıcı bir stil oluşturduğu yolunda olumlu eleştiriler aldı. Bazı eleştirmenler, Rufin 'in gerçekle kendi hayal gücü arasındaki çizgiyi bulanıklaştırdığından şikayetçi. Gerçekten de yaşamış olan ve tıpkı Rufin 'in romanında olduğu gibi benzer bir misyonu başarısızlıkla sonuçlanan Charles-Jaques Poncet 'i hatırlatıyor eleştirmenler; ve Rufin 'in kitabıyla olan benzerliğini anlatıyorlar. Dendiğine göre, Poncet, Versay 'a başarısız olarak döndüğünde, XIV. Louis 'e seyahatinden bir hatıra olarak bozulmuş kokmuş bir fil kulağı sunmuş; bu da alay konusu olmuş.
Fakat Rufin gerçek Poncet ile roman kahramanı Poncet arasındaki bu fark için ve gösterdiği cüret için özür dilemiyor: "Benim kitaplarım tarihsel serüvenlerdir, tarihsel romanlar değil" diyor ve ekliyor: "Tarihsel serüvenler tarihteki delikleri / boşlukları arar biz oralarda ne yaşanmış olduğunu ancak genel olarak biliriz. Fakat yine buralar kurgunun kumandayı ele geçirmesine izin verecek kadar boşluk ve esrara sahiptir". Sonuç ise ironi ve mizah ile bağlanmış aksiyon dolu hikâyeler.
Ancak tarih Rufin 'e birçok ortam zaman kurguları ve karakter sağlarken, drama ve heyecanın çoğu yazarın kendi hayatından geliyor. Yetişerek doktor olmuş olan ve 1977 'de 45 yaşındayken hayırsever Medecins Sans Frontieres grubuna katılan Rufin, çoğunlukla kendini belalardan kurtarmak için Poncet 'inkine benzer  yarı resim statüsüsüne güvenerek gelen on yılın büyük bir kısmını dünyanın en tehlikeli savaş ve afet bölgelerinde geçirmiş. Bir MSF memuru olarak Rufin kendini, Sri Lanka 'dan Kuzey Irak 'a kadar uzanan maceralarında ihtilaf içindeki isyancılar ve hükümet kuvvetleri arasında sıkıştırılmış buldu. 1980 'lerin ortalarında Etiyopya 'da kıtlık için yardım koordine etmek amacıyla aylar harcadı. Edindiği bu tecrübelerin "Habeş" 'te karşımıza çıkması kaçınılmazdı. Tıpkı bunun gibi, Rufin 'in İsfahan 'İn düşüşünü anlattıği heyecanlı tasvirler, 1979 'da Sandinistaların Nikaragua 'da iktidarı ellerine geçirmeleri ve Filipinler 'de Ferdinand Marcos 'un düşüşü gibi anılarından geliyor
Rufin benzer bir dramı, 1993 'te Bosna 'da Fransız Savunma Bakanlığının hayırsever görevini yürütürken tecrübe etti. Sadece o tecrübe, bile diyor, onun kurgusal Poncet 'in bir seri romanda yapabileceğinden daha fazla müzakere etmeyi ve pazarlık yapmayı gerektirdi. Bosna 'da Fransız yardımının dağıtımını yönetmesinin yanısıra Rufin, Sırp kuvvetleri tarafından tutulan en az iki yardım ekibinin serbest bırakılmasını "müzakerelerle" anlaşarak sağladı. Rufin 'in diğer bir önemli resmi görevi, Rwanda 'daki soykırımı durdurmak için Fransız silahlı kuvvetlerinin müdahalesi 1994 Operation Turquoisen 'a katılmasıydı.
1995 'te Savunma Bakanlığı 'nı bıraktıktan sonra, benim ve okuyucularım için yaşadığım bazı maceraları yaymaya karar verdim diyor Rufin kitabının gösterdiği başarıyı hayretle karşılayarak Şimdi aynısını daha modern bir romanda yapmak istiyorum, muhtemelen bir gerilim romanı. ‚ Fransız romanlar çok fazla psikolojik, ağır ve sıkıcı. Bazı şeyleri sarsmak istiyorum.
Şimdi, eski meslek” tecrübelerinden de yararlanarak yazmaya devam eden Rufin aktif insan” yardım işlerinden çekildi. Fakat parttime olarak tıbbi işlerine devam ediyor. Rufin, kendisini tekrar Poncet gibi tarihi değiştirecek olayların içinde mi bulacak; yoksa yazmaya devam ederek mi tatmin olacak, bunu ancak zaman gösterecek.

Time
Türkçesi: HUMA